6,5 μήνες κρατικών εγκλημάτων στην νήσο Λέσβο. Αρκετά!
Από τις 15 Μάρτη του 2026 και μέχρι σήμερα, πάνω στο νησί μας διαπράττεται ένα κρατικό έγκλημα δίχως ιστορικό προηγούμενο. Με ολέθριες επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία και την κοινωνική της συνοχή, στην τοπική οικονομία και στο περιβάλλον της Λέσβου. Πολλές από αυτές τις επιπτώσεις τις βιώνουμε ήδη 6,5 μήνες σερί, άλλες, όπως η επιτάχυνση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης, θα ακολουθήσουν στην συνέχεια.
Ο αφθώδης πυρετός είχε εντοπιστεί σε περιοχές της Τουρκίας στα απέναντι παράλια ήδη από τον Μάιο του 2025. Κι όμως ενώ οι καθ’ ύλην, κεντρικά και τοπικά, αρμόδιοι γνώριζαν για την απειλή της ζωονόσου δεν έκαναν απολύτως τίποτα για να οχυρώσουν τον 3ο σε παραγωγή γάλακτος πανελλαδικά νομό της χώρας. Δεν υπήρξε το παραμικρό μέτρο βιοασφάλειας στις πύλες εισόδου της Λέσβου από Τουρκία για όλο το 2025 ενώ η εγκληματική αμέλεια οχύρωσης όχι μόνο της Λέσβου αλλά και των άλλων λιμανιών που αυτή συνδέεται συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.
Για όλο το 2025, αλλά και από τις 15 Μάρτη μέχρι και σήμερα κανένας κρατικός φορέας και κανένας βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης δεν έχει κάνει την παραμικρή προσπάθεια ενημέρωσης των κτηνοτροφικών οικισμών της Λέσβου. Για τα μέτρα βιοασφάλειας και το πως μπορεί ο κάθε κτηνοτρόφος να τα εφαρμόσει στην προσπάθεια να προστατέψει το ζωικό του κεφάλαιο. Κανένας επίσης αρμόδιος φορέας δεν μοίρασε σε ικανές ποσότητες τα απαραίτητα απολυμαντικά στους κτηνοτρόφους. Τα δε ελάχιστα σημεία απολύμανσης που στήθηκαν πάνω στην Λέσβο όλο αυτό το διάστημα “λειτουργούσαν” μέχρι το μεσημέρι και μόνο καθημερινές! Εννοείται ούτε λόγος για ψυχολογική υποστήριξη στους ανθρώπους που έχουν πληγεί.
Όταν στις 15 Μάρτη βρέθηκε το πρώτο κρούσμα αφθώδη πυρετού η κτηνιατρική υπηρεσία ήταν πλήρως υποστελεχωμένη με 6-7 ενεργούς κτηνιάτρους. Με την ευθύνη να βαραίνει το αρμόδιο Υπουργείο. Αλλά και την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου η οποία στο πλαίσιο ΕΠΠ των ετών 21’-25’ ενώ είχε την δυνατότητα, δεν υπέβαλε αίτημα πρόσληψης μόνιμων κτηνιάτρων για τις υπηρεσίες κτηνιατρικής ΠΕ Λέσβου και Λήμνου.
Όλο αυτό το διάστημα βλέπαμε 13-14 κτηνιάτρους να καλούνται να υλοποιήσουν την διαδικασία της ιχνηλάτησης ελέγχοντας περίπου 9.000 κτηνοτροφικές μονάδες στην Λέσβο. Αποτέλεσμα είναι σήμερα 6,5 ολόκληρους μήνες μετά το πρώτο κρούσμα να μην έχει ολοκληρωθεί ακόμη πάνω στην Λέσβο η διαδικασία αυτή. Και με την σειρά της να έχει συμβάλει σε εγκληματικές επιπτώσεις ως προς την διασπορά της νόσου. Με τον αφθώδη πυρετό να επανεμφανίζεται ακόμη και σε περιοχές που έχει εφαρμοστεί η μέθοδος της ολικής εκρίζωσης.
Μέσα σε αυτούς τους 6,5 μήνες μάθαμε από επίσημες απαντήσεις της Κομισιόν σε ερωτήσεις Ελλήνων ευρωβουλευτών πως ενώ υπάρχει δυνατότητα για μέτρα στήριξης της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ζώονόσου, ενώ υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ που μπορούν να υποστηρίξουν τα μέτρα βιοασφάλειας, την ιχνηλάτηση και τις αποζημιώσεις, την διαχείριση συνολικά του αφθώδη πυρετού στην Λέσβο, κι όμως το αρμόδιο Υπουργείο της χώρας δεν έχει κάνει το παραμικρό αίτημα για έκτακτη στήριξη.
Τι άλλο είδαμε 6,5 μήνες; Είδαμε την μέθοδο της ολικής εκρίζωσης να εφαρμόζεται φανατικά από τους αρμόδιους και με στρατιωτική πειθαρχία. Αλλά και με παράνομες ενέργειες. Είδαμε να σφάζονται υγιή κοπάδια κτηνοτρόφων σε πολλές περιπτώσεις απλώς επειδή είχαν αντισώματα. Είδαμε στους πρώτους μήνες να ανοίγουν τάφρους μέσα σε ιδιωτικές εκτάσεις χωρίς την παραμικρή τήρηση υγειονομικών πρωτοκόλλων. Να θάβουν ζώα σε ρηχούς λάκκους, χωρίς μεμβράνες, δίπλα από κεντρικούς δρόμους και ποτάμια. Και να τα καλύπτουν πρόχειρα με λίγο χώμα το οποίο λίγες μέρες μετά άφριζε από αίμα κάνοντας αποπνικτική την ατμόσφαιρα στις γύρω περιοχές.
Είδαμε στην συνέχεια να αποφασίζουν και να εφαρμόζουν, για λίγο μόνο τελικά την μέθοδο της καύσης μεταφέροντας όμως νεκρά ζώα χωρίς την τήρηση υγειονομικών πρωτοκόλλων με τα αίματα να τρέχουν στην διαδρομή από τα οχήματα. Και είδαμε τέλος να αποφασίζουν να θάψουν και χιλιάδες νεκρά ζώα σε περιοχή του ΧΥΤΑ ξανά με παράνομες ενέργειες. Στον ΧΥΤΑ όπου επίσης είχαν αποφασίσει το άνοιγμα λάκκου και την απόρριψη όλου του παραγόμενου γάλακτος της Λέσβου χωρίς κανένα μέτρο βιοασφάλειας και αποτροπής της εξάπλωσης της νόσου.
Η διαχείριση τους παρήγαγε υγειονομικές και περιβαλλοντικές βόμβες και στον ΧΥΤΑ αλλά και σε άλλες περιοχές. Τους λάκκους αυτούς, νεκρών ζώων και γάλακτος, τους έχει ήδη επισκεφτεί ολόκληρη η άγρια πανίδα της Λέσβου. Οι λάκκοι μετατράπηκαν σε βασικά σημεία εξάπλωσης της ζωονόσου. Ενώ για τις επιπτώσεις στον υδροφόρο ορίζοντα γύρω από περιοχές με θαμμένα κοπάδια, μετά από όλες αυτές τις παράνομες ενέργειες δεν είναι δυνατό να υπάρξει ακόμη πλήρη γνώση και εικόνα. Οι ευθύνες είναι εγκληματικές και βαραίνουν και το Υπουργείο, και την Περιφέρεια αλλά και τους Δήμους που είναι άλλωστε οι αρμόδιοι φορείς για τις ταφές. Η παντελής απουσία στοιχειώδους οργανωμένου σχεδίου για τις ταφές προφανής.
Κι όσο για το πλάνο της Πολιτείας για την διαχείριση του αφθώδη πυρετού στην Λέσβο από εδώ και πέρα; Ο Πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ έδωσε το σύνθημα. Ολική εκρίζωση μέχρι να μην μείνει πρόβατο πάνω στην Λέσβο. Και μάλιστα οχύρωση αυτής της εμμονής με στρατιωτικό νόμο! Με ανάληψη ευθυνών από τον στρατό για ένα θέμα ζωονόσου που είναι χρέος της Πολιτείας να διαχειριστεί.
Κι όσο για την αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης της ζωονόσου από ολική εκρίζωση δίχως τέλος σε προστατευτικό εμβολιασμό; Παρόλο που η επιτροπή εμπειρογνωμόνων της ΕΕ είχε επισκεφτεί την Λέσβο ήδη από τις 24 με 27 Μάρτη και δημοσίευσε στις 22 Απρίλη πόρισμα της, που ήδη δηλαδή από τον πρώτο μήνα διαχείρισης, έλεγε ότι παρατηρεί μεγάλες καθυστερήσεις στην ιχνηλάτηση, ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα η διασπορά του αφθώδη πυρετού να είναι μεγαλύτερη πάνω στην Λέσβο και τέλος ότι σε περίπτωση που εμφανιστούν νέες εστίες στο νησί θα πρέπει να εξεταστεί ο εμβολιασμός, το πόρισμα λοιπόν αυτό πετάχτηκε στο καλάθι των αχρήστων από το αρμόδιο Υπουργείο!
Αυτούς τους 6,5 μήνες όμως δεν είμαστε η μοναδική χώρα της ΕΕ που παλεύει με τον αφθώδη πυρετό. Είδαμε στην Κύπρο παράλληλα χρονικά με την Ελλάδα να αιτείται η Κυπριακή Δημοκρατία εμβόλια από την ΕΕ στα τέλη Φλεβάρη. Είδαμε στην συνέχεια να εφαρμόζει την μέθοδο του προστατευτικού εμβολιασμού (DIVA) στο ζωικό της κεφάλαιο. Και όταν ολοκληρώθηκε ο εμβολιασμός του ζωικού της κεφαλαίου είδαμε στα μέσα Αυγούστου να ανακοινώνει ότι ελέγχει πια πλήρως τον αφθώδη πυρετό! Την ώρα που η Κύπρος έχει ελέγξει την ζωονόσο, στην Λέσβο έχουν σφάξει ήδη πάνω από 90.000 ζώα, και συνεχίζουν!
Όλες λοιπόν οι παραπάνω εγκληματικές ενέργειες που λαμβάνουν χώρα πάνω στο νησί μας, θέτουν σε κίνδυνο την σπάνια φυλή προβάτου της Λέσβου, χτυπάνε τον θεμέλιο-ζωτικό λίθο της τοπικής οικονομίας, δηλαδή την Λεσβιακή κτηνοτροφία, και θέτουν σε κίνδυνο την ίδια όπως είπαμε αρχικά την κοινωνική συνοχή των κοινοτήτων της Λέσβου. Γι’ αυτό και δεν μπορούν να συνεχίσουν να παραμένουν στο απυρόβλητο. 6,5 μήνες υπομονής ήταν αρκετοί. Με δεκάδες μίτινγκ με αρμόδιους, δεκάδες δηλώσεις κυβερνητικών και το αποτέλεσμα είδαμε ποιο είναι.
Έτσι λοιπόν εμείς, ως Σύλλογοι της Λέσβου, με πλήρη ευθύνη απέναντι στις κοινότητες μας, και ως συλλογικότητες που στεκόμαστε έμπρακτα από την αρχή στο πλευρό των κτηνοτρόφων, με κείμενα αλληλεγγύης από την πρώτη στιγμή, με ενημερωτικές εκδηλώσεις αρχικά, και με το υπόμνημα που καταθέσαμε στην Εισαγγελία τον Ιούνιο για την αμέλεια των αρμόδιων να οχυρώσουν την Λέσβο, σήμερα πάμε ένα βήμα παρακάτω.
Καταθέτουμε μηνυτήρια αναφορά ενάντια σε κάθε αρμόδιο πρώην και νυν Υπουργό, προϊστάμενο Κτηνιατρικής, Περιφερειάρχη και Δήμαρχο κατά το βαθμό και στα πλαίσια ευθύνης των αρμοδιοτήτων τους, που διαχειρίστηκε ή διαχειρίζεται από θέση ευθύνης το θέμα του αφθώδη πυρετού στην Λέσβο αυτούς τους 6,5 μήνες.
Τέλος θα πούμε το εξής. Όπως με την μηνυτήρια μας αυτή στρεφόμαστε νομικά ενάντια στην κυβερνητική διαχείριση, έτσι και απαιτούμε από την προοδευτική αντιπολίτευση να σηκώσει τον θέμα στην Βουλή. Η διαβίβαση της Μηνυτήριας μας κατά Υπουργών στην Βουλή θα δώσει την δυνατότητα στην προοδευτική αντιπολίτευση με την συσπείρωση 30 τουλάχιστον βουλευτών της να αιτηθούν την δημιουργία Προανακριτικής Επιτροπής για την εγκληματική διαχείριση του αφθώδη πυρετού στην Λέσβο.
Ο κτηνοτροφικός κλάδος της Λέσβου και η Λεσβιακή κοινωνία που πλήττεται στον πυρήνα της, όπως θα απαιτήσει από την δικαστική εξουσία να αποδοθούν ευθύνες, στην προσπάθεια μεταξύ άλλων να ανοίξει και ο δρόμος για Αγωγές κτηνοτρόφων και αποζημιώσεις τους, απαιτεί να συσπειρωθείτε και να σταθείτε στο ύψος των περιστάσεων που απαιτούν οι καιροί και να συμβάλετε από το δικό σας μετερίζι στην αποτροπή της ολικής εξαΰλωσης του ζωικού κεφαλαίου της Λέσβου.
Δεν περιμένουμε τίποτα λιγότερο.
Πρωτοβουλία Ερεσού – Περιβαλλοντικός Κοινωνικός Σύλλογος.
Φυσιολατρικός Ανθρωπιστικός Σύλλογος Μανταμάδου Ηλιαχτίδα.
